Coïncidim toti en que qu’era situacion dera N-230 ei insostenibla. Qu’era seguretat ei deficienta, e es usatgèrs que l’utilizam abituauments mos jogam era vida cada viatge que gessem a era. Mès non, atau non; es prepauses de melhora hètes peth Ministerio de Fomento peth pas dera carretèra per l’Aran ei era mòrt peth nòste petit país. Era Val d’Aran s’afronte ath sòn mès gran desafiament dera sua istòria; era sua supervivença sociau e economica. 

D’acòrd a que quinsevolh melhora aurà impacte. Qu’arren non gesserà gratuïtaments. E òc, cau melhorar era seguretat. Maugrat tot, dilhèu hè ans qu’aurien d’auer començat des de Madrid damb accions mès petites, coma per exemple hèr ua rotonda d’accès ath encreuament de Betlan. Non, ara mos venen damb eth “mana”. E quate mesi qu’an presentat es melhores deth tram entre Sopeira e Vielha. Ara an pressa. Maugrat tot, pensi qu’açò te mes a veir damb promeses electoraus tipiques deth PP, e qu’ara fin arren d’arren.

Vistes e estudiades es opcions prepausades (enquia a on jo arribi) pensi qu’es prepauses les a premanit quauquarrés que non coneish era Val d’Aran. Non podem entrar, e digui en plurau, ei a díder toti es aranesi, a discutir eth vicissituds tecniques. Non podem discutir tecnicaments es prepauses, ací perderam.

Era nòsta luta ei mieiambientau  e sociau. Ací mos jogam eth tot o er arren.Quinsevolh des opcions representen era mòrt dera la Val d’Aran que coneishem. Ací viuem deth torisme, ací viuem d’un païssatge, eth nòste ADN son es montanhes. Non podem deishar qu’un atac ath nòste païssatge mos arruïni.

E principauments per quequè succedís açò? Per qu’es alternatiues sometudes non son hètes damb er objectiu de melhorar era seguretat dera carretèra. Ne apropar mès es nòsti visitants a nosati. Non, mos vòlen convertir en eth corredor centrau de mercaderies deth Pirenèu. Un pas de camions, sense guanh e benefici per Aran. Ua vision estrategica des de Madrid nefasta pera nòsta comunitat. E ací sorgís eth debat qu’à era mia opinion ei mès important; volem convertir-mos en un corredor de camions passants?. (Se que ja ac èm). Sies cents camions ath long  deth dia ja mos trauèssen. S’agranim era carretèra, anaram cap as 3.000 camions ath dia en pòqui ans. E per a què? Donques, prumèra luta;era limitacion de camions, ja des d’ara. Per melhorar era nòsta seguretat. Aguest li cau èster eth prumèr objectiu des Aranesi. Mos vòlen convertir en un corredor de veïculs pesadi. Èm de lutar per ua melhora dera carretèra, mès damb limitacion de camions de totes totes. Damb aguestes propostes, Vielha demorarie en miei d’un scalextric de viaductes, pònts e talussos. Tot aquerò çò qu’aà melhorat Vielha en aguesti ans, perdut. Er impacte visuau pòt èster terrible. Inacceptable.

E de vertat, cap des quatre prepauses son acceptables. Non entram en era sua trampa. Mos sòlten era pompa, perque mos pelejam pes engrunes. Que des deth territòri mos pelejam e discutim que s’era garia ei ròia o blanca. E non Baile Serrano; atau non. Es sues declaracions son ua irresponsabilitat. Com que ja mos va plan ben era alternatiua 1? Cap, cap mos va ben. Non mos deisham enganhar. Non i a melhors e pejors. Liegi estorat es sues declaracions; la opción 1, a pesar de no ser la más adecuada, es sin duda la que tiene un menor impacto socioeconómico para Vielha y además, también es la opción que tiene un coste menor, aproximadamente un millón menos que las otras opciones Li animi a pujar en tà  Gausac e Casau, e deféner era alternatiua 1. A deféner que còste un milion mens. A veir que li diden es vesins. Non i a pacte possible. I a luta sociau peth territòri. E se non vos vedetz capacitat entà dirigir era luta, pas ath costat. Age vision de país, e non de politica de campanau. M’agradarie saber qu’opinen en Bossòst, e eth sòn Baile, de que vos va bén ua prepausa 1. Totes representen era mòrt de Bossòst e eth Baish Aran. Era melhora dera carretèra prepausada non les afècte dirèctaments. Mès se jòguen mès que nosati. Ara fin se quinsevolhe des prepauses se han realitat Vielha aurà trèt es camions des sòns carrèrs, mès Bossòst e Les veiràn  agranir exponencialment eth pas de camions. Era sua defuncion. Auem d’exigir qu’era prepausa deth Ministerio de Fomento li cau èster des deth tunèl enquiara termièra de Pont de Rei. Non podem apraiar Vielha e deishar ara sua sòrt eth Baish Aran. Ei un ahèr de país, deth conjunt dera societat aranesa.

Es que me coneishetz sabetz que sò mès d’ua democracia participativa que d’ua  representativa. Ara non vau era premissa de que è majoria absoluta e hèsqui e des·hèigui ara mia volontat. Cau un pacte de país, governants e societat civiu toti amassa. Mos jogam eth tot o er arren. Deisham era politica de costat e lutam pera Val d’Aran que volem deishar as nòsti hilhs. Era societat civiu mos auem d’informar e mobilizar. Recolzam es administracions en era sua luta. Auríem d’exercic era nòsta participacion actiuaments, e non sonque guardar coma es nòsti representants ac han. Les auem de dar er oxigèn qu’ hagin de besonh; serà long e dur. Mès tanben demanam qu’es que mos governen sigatz ara auçada. Jo serè eth prumèr ath costat vòste. E per aquerò açò cridi; atau non.

 

Xavier Pocino Moga